महाभारतम्-08-कर्णपर्व-041

From HinduismPedia
Jump to navigation Jump to search

Template:महाभारतम्/कर्णपर्व

सेनाद्वये व्यूहरचनावर्णनम्।। 1 ।।

सञ्जय उवाच। 8-41-1x
ततः परानीकभिदं व्यूहमप्रतिमं महत्।
समीक्ष्य कर्णः पार्थानां धृष्टद्युम्नाभिरक्षितम्।।
8-41-1a
8-41-1b
प्रययौ रथघोषेण सिंहनादरवेण च।
वादित्राणां च निनदैः कम्पयन्निव मेदिनीम्।।
8-41-2a
8-41-2b
वेपमान इव क्रोधाद्युद्वशौण्डः परन्तपः।
प्रतिव्यूह्य महातेजा यथावद्भरतर्षभ।।
8-41-3a
8-41-3b
व्यधमत्पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव।
युधिष्ठिरं चाभ्यहनदपसव्यं चकारह।।
8-41-4a
8-41-4b
कर्णस्य रथघोषेण मौर्वीनिष्पेषणेन च।
सुसङ्ग्राहेण रश्मीनां समकम्पन्त सृञ्जयाः।।
8-41-5a
8-41-5b
तानि सर्वाणि सैन्यानि कर्ण दृष्ट्वा विशाम्पते।
बभूवुः सम्प्रहृष्टानि तावकानि युयुत्सया।।
8-41-6a
8-41-6b
अश्रूयन्त ततो वाचस्तावकानां विशाम्पते।
कर्णार्जुनमहायुद्धमेतदद्य भविष्यति।।
8-41-7a
8-41-7b
अद्य दुर्योधनो राजा हतामित्रो भविष्यति।
अद्य कर्णं रणे दृष्ट्वा फल्गुनो विद्रविष्यति।।
8-41-8a
8-41-8b
अद्य तावद्वयं युद्धे कर्णस्यैवानुगामिनः।
कर्णबाणमयं भीमं युद्धं द्रक्ष्याम संयुगे।।
8-41-9a
8-41-9b
चिरकालेप्सितमिदमद्येदानीं भविष्यति।
अद्य द्रक्ष्याम सङ्ग्रामं घोरं देवासुरोपमम्।।
8-41-10a
8-41-10b
अद्येदानीं महद्युद्धं भविष्यति भयानकम्।
अद्येदानीं जयो नित्यमेकस्यैकस्य वा रणे।।
8-41-11a
8-41-11b
अर्जुनं किल राधेयो वधिष्यति महारणे।
अथवा कं नरं लोके न स्पृशन्ति मनोरथाः।।
8-41-12a
8-41-12b
इत्युक्त्वा विविधा वाचः कुरवः कुरुनन्दन।
आजघ्नुः पटहांश्चैव तूर्यांश्चैव सहस्रशः।।
8-41-13a
8-41-13b
भेरीनादांश्च विविधान्सिंहनादांश्च पुष्कलान्‌।
मुरजानां महाशब्दानानकानां महारवान्।।
8-41-14a
8-41-14b
नृत्यमानाश्च बहुशस्तर्जमानाश्च मारिष।
अन्योन्यमभ्ययुर्युद्धे युद्धरङ्गगता नराः।।
8-41-15a
8-41-15b
तेषां पदाता नागानां पादरक्षाः समन्ततः।
पट्टसासिधराः शूराश्चापबाणमुसुण्ठिनः।।
8-41-16a
8-41-16b
भिण्डिपालधराश्चैव शूरलहस्ताः सुचक्रिणः।
तेषां समागमो घोरो देवासुररणोपमः।।
8-41-17a
8-41-17b
धृतराष्ट्रं उवाच। 8-41-18x
कथं सञ्जय राधेयः प्रत्यव्यूहत पाण्डवान्।
धृष्टद्युम्नमुखान्सङ्ख्ये भीमसेनाभिरक्षितान्।
सर्वानेव महेष्वासानजय्यानमरैरपि।।
8-41-18a
8-41-18b
8-41-18c
के च प्रपक्षौ पक्षौ वा मम सैन्यस्य सञ्जय।
प्रविभज्य यथान्यायमवतस्थुः सुदंशिताः।।
8-41-19a
8-41-19b
कथं पाण्डुसुताश्चापि प्रत्यव्यूहन्त मामकान्।
कथं चैतन्महद्युद्धं प्रावर्तत सुदारुणम्।।
8-41-20a
8-41-20b
क्व च बीभत्सुरभवद्यत्कर्णोऽयाद्युधिष्ठिरम्।
को ह्यर्जुनस्य सान्निध्ये शक्तो जेतुं युधिष्ठिरम्।।
8-41-21a
8-41-21b
सर्वभूतानि यो ह्येकः खाण्डवे जितबान्पुरा।
कस्तमन्यस्तु राधेयात्प्रतियुध्येज्जिजीविषुः।।
8-41-22a
8-41-22b
सञ्जय उवाच। 8-41-23x
शृणु व्यूहस्य रचनामर्जुनश्च यथा गतः।
परिवार्य नृपान्सर्वान्सङ्ग्रामश्चाभवद्यथा।।
8-41-23a
8-41-23b
कृपः शारद्वतो राजन्मागधाश्च तरस्विनः।
सात्वतः कृतवर्मा च दक्षिणं पक्षमाश्रिताः।।
8-41-24a
8-41-24b
तेषां प्रपक्षे शकुनिरुलूकश्च महारथः।
सादिभिर्विमलप्रासैस्तदानीमभ्यरक्षताम्।।
8-41-25a
8-41-25b
गान्धारैश्चाप्यसम्भ्रान्तैः पार्वतीयैश्च दुर्जयैः।
शलभानामिव व्रातैः पिशाचैरिव दुर्दृशैः।।
8-41-26a
8-41-26b
चतुर्विंशत्सहस्राणि रथानामनिवर्तिनाम्।
संशप्तका युद्वशौण्डा वामपाश्वमपालयन्।।
8-41-27a
8-41-27b
समन्वितास्तव सुतैः कृष्णार्जुनजिघांसवः।
तेषां प्रपक्षाः काम्भोजाः शकाश्च यवनैः सह।।
8-41-28a
8-41-28b
निदेशात्सूतपुत्रस्य सरथाश्वेभपत्तयः।
आह्वयन्तोऽर्जुनं तस्थुः केशवं च महाबलम्।।
8-41-29a
8-41-29b
ततः सेनामुखे कर्णोऽप्यवातिष्ठत दंशितः।
चित्रवर्माङ्गदः स्रग्वी पालयन्वाहिनीमुखम्।।
8-41-30a
8-41-30b
रक्षमाणैः सुसंरब्धैः पुत्रैः शस्त्रभृतां वरः।
वाहिनीं प्रमुखे वीरः सम्प्रकर्षन्नशोभत।।
8-41-31a
8-41-31b
अशोकस्तु महाबाहुः सूर्यवैश्वानरप्रभः।
महाद्विपस्कन्धगतः पिङ्गाक्षः प्रियदर्शनः।
दुःशासनो वृतः सैन्यैः स्थितो व्यूहस्य पृष्ठतः।।
8-41-32a
8-41-32b
8-41-32c
तन्मध्ये स महाबाहुः स्वयं दुर्योधनो नृपः।
चित्राश्वैश्चित्रसन्नाहैः सोदर्यैरभिरक्षितः।।
8-41-33a
8-41-33b
रक्ष्यमाणो महावीर्यैः सहितैर्मद्रकेकयैः।
अशोभत महाराज देवैरिव शतक्रतुः।।
8-41-34a
8-41-34b
अश्वत्थामा कुरूणां च ये प्रवीरा महारथाः।
नित्यमत्ताश्च मातङ्गाः शूरैर्म्लेच्छैः समन्विताः।
अन्वयुस्तद्रथानीकं क्षरन्त इव तोयदाः।।
8-41-35a
8-41-35b
8-41-35c
ते ध्वजैर्वैजयन्तीभिर्ज्वलद्भिः परमायुधैः।
सादिभिश्चास्थिता रेजुर्द्रुमवन्त इवाचलाः।।
8-41-36a
8-41-36b
तेषां पदातिनागानां पादरक्षाः सहस्रशः।
पट्टसासिधराः शूरा बभूवुरनिवर्तिनः।।
8-41-37a
8-41-37b
सादिभिः स्यन्दनैर्नागैरधिकं समलङ्कृतैः।
स व्यूहराजो विबभौ देवासुरचमूपमः।।
8-41-38a
8-41-38b
बार्हस्पत्यः सुविहितो नायकेन विपश्चिता।
नृत्यतीव महाव्यूहः परेषां भयमादधत्।।
8-41-39a
8-41-39b
तस्य पक्षप्रपक्षेभ्यो निष्पतन्ति युयुत्सवः।
हस्त्यश्वरथमातङ्गाः प्रावृषीव बलाहकाः।।
8-41-40a
8-41-40b
ततः सेनामुखे कर्णं दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः।
धनञ्जयममित्रघ्नमेकवीरमुवाच ह।।
8-41-41a
8-41-41b
पश्यार्जुन महाव्यूहं कर्णेन विहितं रणे।
युक्तं पक्षैः प्रपक्षैश्च परानीकं प्रकाशते।।
8-41-42a
8-41-42b
तत्समीपगतं ह्येतत्प्रत्यमित्रं महद्बूलम्।
यथा नाभिभवत्यस्मांस्तथा नीतिर्विधीयताम्।।
8-41-43a
8-41-43b
सञ्जय उवाच। 8-41-44x
एवमुक्तोऽर्जुनो राज्ञा प्राञ्जलिर्नृपमब्रवीत्।। 8-41-44a
यथा यथा भवानाह तत्तथा न तदन्यथा।
यत्तस्य विहितं कार्यं तत्करिष्यामि सुव्रत।
प्रधानमथ चैवास्य विनाशं च करोम्यहम्।।
8-41-45a
8-41-45b
8-41-45c
तस्मात्त्वं जहि राधेयं भीमसेनः सुयोधनम्।
वृषसेनं च नकुलः सहदेवोऽपि सौबलम्।।
8-41-46a
8-41-46b
दुःशानं शतानीको हार्दिक्यं शिनिपुङ्गवः।
धृष्टद्युम्नो द्रोणसुतं स्वयं योत्स्याम्यहं कृपम्।।
8-41-47a
8-41-47b
द्रौपदेया धार्तराष्ट्राञ्शिष्टान्सह शिखण्डिना।
ते ते च तांस्तानहितानस्माकं घ्न्तु मामकाः।।
8-41-48a
8-41-48b
सञ्जय उवाच। 8-41-49x
इत्युक्तो धर्मराजेन तथेत्युक्त्वा धनञ्जयः।
व्यादिदेश स्वसैन्यानि स्वयं चागाच्चमूमुखम्।।
8-41-49a
8-41-49b
धनञ्जयो महाराज दक्षिणं पक्षमास्थितः।
भीमसेनो महाबाहुर्वामं पक्षमुपाश्रितः।।
8-41-50a
8-41-50b
सात्यकिर्द्रौपदेयाश्च स्वयं राजा च पाण्डवः।
व्यूहस्य प्रमुखे तस्थुः स्वेनानीकेन संवृताः।।
8-41-51a
8-41-51b
स्वबलेनारिसैन्यं तत्प्रत्यवस्थाप्य पाण्डवः।
प्रत्यव्यूहत्पुरस्कृत्य धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ।।
8-41-52a
8-41-52b
तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसङ्कुलम्।
धृष्टद्युम्नमुखं घोरमशोभत महद्बलम्।।
8-41-53a
8-41-53b
।। इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि
एकचत्वारिंशोऽध्यायः।। 41 ।।

Template:Footer

वर्गः:महाभारतम्/कर्णपर्व

Page is sourced from

sa.wikisource.org महाभारतम्-08-कर्णपर्व-041