रामायणम्/किष्किन्धाकाण्डम्/सर्गः ४९

From HinduismPedia
Jump to navigation Jump to search
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.

Template:रामायणम्/किष्किन्धाकाण्डम्


श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे किष्किन्धाकाण्डे एकोनपञ्चाशः सर्गः ॥४-४९॥

अथ अंगदः तदा सर्वान् वानरान् इदम् अब्रवीत् ।
परिश्रान्तो महा प्राज्ञः समाश्वास्य शनैर् वचः ॥४-४९-१॥

वनानि गिरयो नद्यो दुर्गाणि गहनानि च ।
दरी गिरि गुहाः चैव विचिता नः समंततः ॥४-४९-२॥
तत्र तत्र सह अस्माभिः जानकी न च दृश्यते ।
तथा रक्षः अपहर्ता च सीतायाः चैव दुष्कृती ॥४-४९-३॥

कालः च नः महान् यातः सुग्रीवः च उग्र शासनः ।
तस्मात् भवन्तः सहिता विचिन्वन्तु समंततः ॥४-४९-४॥

विहाय तन्द्रीम् शोकम् च निद्राम् चैव समुत्थिताम् ।
विचिनुध्वम् तथा सीताम् पश्यामो जनक आत्मजाम् ॥४-४९-५॥

अनिर्वेदम् च दाक्ष्यम् च मनसः च अपराजयम् ।
कार्य सिद्धि कराणि आहुः तस्मात् एतत् ब्रवीमि अहम् ॥४-४९-६॥

अद्य अपि इदम् वनम् दुर्गम् विचिन्वन्तु वन ओकसः ।
खेदम् त्यक्त्वा पुनः सर्वम् वनम् एतत् विचिन्वताम् ॥४-४९-७॥

अवश्यम् कुर्वताम् दृश्यते कर्मणः फलम् ।
परम् निर्वेदम् आगम्य न हि नः मीलनम् क्षमम् ॥४-४९-८॥

सुग्रीवः क्रोधनो राजा तीक्ष्ण दण्डः च वानराः ।
भेतव्यम् तस्य सततम् रामस्य च महात्मनः ॥४-४९-९॥

हितार्थम् एतत् उक्तम् वः क्रियताम् यदि रोचते ।
उच्यताम् हि क्षमम् यत् तत् सर्वेषाम् एव वानराः ॥४-४९-१०॥

अंगदस्य वचः श्रुत्वा वचनम् गंधमादनः ।
उवाच व्यक्तया वाचा पिपासा श्रम खिन्नया ॥४-४९-११॥

सदृशम् खलु वः वाक्यम् अंगदो यत् उवाच ह ।
हितम् च एव अनुकूलम् च क्रियताम् अस्य भाषितम् ॥४-४९-१२॥

पुनः मार्गामहे शैलान् कन्दराम् च शिलान् तथा ।
काननानि च शून्यानि गिरि प्रस्रवणानि च ॥४-४९-१३॥

यथा उद्दिष्ठानि सर्वाणि सुग्रीवेण महात्मना ।
विचिन्वन्तु वनम् सर्वे गिरि दुर्गाणि संगताः ॥४-४९-१४॥

ततः समुत्थाय पुनः वानराः ते महाबलाः ।
विन्ध्य कानन संकीर्णाम् विचेरुर् दक्षिणाम् दिशम् ॥४-४९-१५॥

ते शारद अभ्र प्रतिमम् श्रीमत् रजत पर्वतम् ।
शृंगवन्तम् दरीवंतम् अधिरुह्य च वानराः ॥४-४९-१६॥
तत्र लोध्र वनम् रम्यम् सप्त पर्ण वनानि च ।
विचिन्वन्तो हरि वराः सीता दर्शन कान्क्षिणः ॥४-४९-१७॥

तस्य अग्रम् अधिरूढाः ते श्रान्ता विपुल विक्रमाः ।
न पश्यन्ति स्म वैदेहीम् रामस्य महिषीम् प्रियाम् ॥४-४९-१८॥

ते तु दृष्टि गतम् दृष्ट्वा तम् शैलम् बहु कंदरम् ।
अध्यारोहन्त हरयो वीक्षमाणाः समंततः ॥४-४९-१९॥

अवरुह्य ततो भूमिम् श्रान्ता विगत चेतसः ।
स्थित्वा मुहूर्तम् तत्र अथ वृक्ष मूलम् उपाश्रिताः ॥४-४९-२०॥

ते मुहूर्तम् समाश्वस्ताः किंचित् भग्न परिश्रमाः ।
पुनर् एव उद्यताः कृत्स्नाम् मार्गितुम् दक्षिणाम् दिशम् ॥४-४९-२१॥

हनुमत् प्रमुखाः ते तु प्रस्थिताः प्लवग ऋषभाः ।
विंध्यम् एव आदितः कृत्वा विचेरुः ते समंततः ॥४-४९-२२॥


इति वाल्मीकि रामायणे आदि काव्ये किष्किन्धाकाण्डे एकोनपञ्चाशः सर्गः ॥४-४९॥

Page is sourced from

sa.wikisource.org रामायणम्/किष्किन्धाकाण्डम्/सर्गः ४९