महाभारतम्-07-द्रोणपर्व-026

From HinduismPedia
Revision as of 21:46, 18 October 2020 by Dashsant (talk | contribs)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
Jump to navigation Jump to search

Template:महाभारतम्/द्रोणपर्व

भगदत्तपराक्रमवर्णनम्।। 1 ।।

धृतराष्ट्र उवाच। 5-26-1x
तेष्वेवं सन्निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः।
कथं युयुधिरे पार्था मामकाश्च तरस्विनः।।
5-26-1a
5-26-1b
किमर्जुनश्चाप्यकरोत्संशप्तकबलं प्रति।
संशप्तका वा पार्थस्य किमकुर्वत सञ्जय।।
5-26-2a
5-26-2b
सञ्जय उवाच। 5-26-3x
तथा तेषु निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः।
स्वयमभ्यद्रवद्भीमं नागानीकेन ते सुतः।।
5-26-3a
5-26-3b
स नाग इव नागेन गोवृषेणेव गोवृषः।
समाहूतः स्वयं राज्ञा नागानीकमुपाद्रवत्।।
5-26-4a
5-26-4b
स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चान्वितः।
अभिनत्कुञ्जरानीकमचिरेणैव मारिष।।
5-26-5a
5-26-5b
ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तः सर्वतो मदम्।
भीमसेनस्य नाराचैर्विमुखा विमदीकृताः।।
5-26-6a
5-26-6b
विधमेदभ्रजालानि यथा वायुः समुद्धतः।
व्यधमत्तान्यनीकानि तथैव पवनात्मजः।।
5-26-7a
5-26-7b
स तेषु विसृजन्बाणान्भीमो नागेष्वशोभत।
भुवनेष्विव सर्वेषु गभस्तीनुदितो रविः।।
5-26-8a
5-26-8b
ते भीमबाणाभिहताः संस्यूता विबभुर्गजाः।
गभस्तिभिरिवार्कस्य व्योम्नि नानाबलाहकाः।।
5-26-9a
5-26-9b
तथा गजानां कदनं कुर्वाणमनिलात्मजम्।
क्रुद्धो दुर्योधनोऽभ्येत्य प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः।।
5-26-10a
5-26-10b
ततः क्षणेन क्षितिपं क्षतजप्रतिमेक्षणः।
क्षयं निनीषुर्निशितैर्भीमो विव्याध पत्रिभिः।।
5-26-11a
5-26-11b
स शराचितसर्वाङ्गः क्रुद्धो विव्याध पाण्डवम्।
नाराचैरर्करश्म्याभैर्भीमसेनं स्मयन्निव।।
5-26-12a
5-26-12b
तस्य नागं मणिमयं रत्नचित्रध्वजे स्थितम्।
भल्लाभ्यां कार्मुकं चैव क्षिप्रं चिच्छेद पाण्डवः।।
5-26-13a
5-26-13b
दुर्योधनं पीड्यमानं दृष्ट्वा भीमेन मारिष।
चुक्षोभयिषुरभ्यागादङ्गो मातङ्गमास्थितः।।
5-26-14a
5-26-14b
तमापतन्तं नागेन्द्रमम्बुदप्रतिमस्वनम्।
कुम्भान्तरे भीमसेनो नाराचैरार्दयद्भृशम्।।
5-26-15a
5-26-15b
तस्य कायं विनिर्भिद्य न्यमज्जद्धरणीतले।
ततः पपात द्विरदो वज्राहत इवाचलः।।
5-26-16a
5-26-16b
तस्वावर्जितनागस्य म्लेच्छस्याधः पतिष्यतः।
शिरश्चिच्छेद भल्लेन क्षिप्रकारी वृकोदरः।।
5-26-17a
5-26-17b
तस्मिन्निपतिते वीरे सम्प्राद्रवत सा चमूः।
सम्भ्रान्ताश्वद्विपरथा पदातीनवमृद्गती।।
5-26-18a
5-26-18b
तेष्वनीकेषु भग्नेषु विद्रवत्सु समन्ततः।
प्राग्ज्योतिषस्ततो भीमं कुञ्जरेण समाद्रवत्।।
5-26-19a
5-26-19b
येन नागेन मघवानजयद्दैत्यदानवान्।
तदन्वयेन नागेन भीमसेनमुपाद्रवत्।।
5-26-20a
5-26-20b
स नागप्रवरो भीमं सहसा समुपाद्रवत्।
श्रवणाभ्यामथो द्वाभ्यां संहतेन करेण च।।
5-26-21a
5-26-21b
व्यावृत्तनयनः क्रुद्वः प्रमथन्निव पाण्डवम्।
वृकोदररथं साश्वमविशेषमचूर्णयत्।।
5-26-22a
5-26-22b
पद्भ्यां भीमोऽप्यथो धावंस्तस्य गात्रेष्वलीयत।
जानन्नञ्जलिकावेधं नापाक्रामत पाण्डवः।।
5-26-23a
5-26-23b
गात्राभ्यन्तरगो भूत्वा करेणाताडयन्मुहुः।
लालयामास तं नागं वधाकाङ्क्षिणमव्ययम्।।
5-26-24a
5-26-24b
कुलालचक्रवन्नागस्तदा तूर्णमथाभ्रमत्।
नागायुतबलः श्रीमान्कालयानो वृकोदरम्।।
5-26-25a
5-26-25b
भीमोऽपि निष्क्रम्य ततः सुप्रतीकाग्रतोऽभवत्।
भीमं करेणावनम्य जानुभ्यामभ्यताडयत्।।
5-26-26a
5-26-26b
ग्रीवायां वेष्टयित्वैनं स गजो हन्तुमैहत।
करवेष्टं भीमसेनो भ्रमं दत्त्वा व्यमोचयत्।।
5-26-27a
5-26-27b
पुनर्गात्राणि नागस्य प्रविवेश वृकोदरः।
यावत्प्रतिगजायातं स्वबलं प्रत्यवैक्षत।
भीमोपि नागगात्रेभ्यो विनिःसृत्यापयाज्जवात्।।
5-26-28a
5-26-28b
5-26-28c
ततः सर्वस्य सैन्यस्य नादः समभवन्महान्।
अहो धिङ्गिहतो भीमः कुज्जरेणेति मारिष।।
5-26-29a
5-26-29b
तेन नागेन सन्त्रस्ता पाण्डवानामनीकिनी।
सहसाऽभ्यद्रवद्राजन्यत्र तस्यौ वृकोदरः।।
5-26-30a
5-26-30b
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा वृकोदरम्।
भगदत्तं सपाञ्चाल्यः सर्वतः समवारयत्।।
5-26-31a
5-26-31b
तं रथं रथिनां श्रेष्ठाः परिवार्य परन्तपाः।
अवाकिरञ्शरैस्तीक्ष्णैः शतशोऽथ सहस्रशः।।
5-26-32a
5-26-32b
स विघातं पृषत्कानामङ्कुशेन समाहरन्।
क्षणेन पाण्डुपाञ्जालान्व्यधमत्पर्वतेश्वरः।।
5-26-33a
5-26-33b
तदद्भुतमपश्याम भगदत्तस्य संयुगे।
तथा वृद्धस्य चरितं कुञ्जरेण विशाम्पते।।
5-26-34a
5-26-34b
ततो राजा दशार्णानां प्राग्ज्योतिषमुपाद्रवत्।
तिर्यग्यातेन नागेन समदेनाशुगामिना।।
5-26-35a
5-26-35b
तयोर्युद्धं समभवन्नागयोर्भीमरूपयोः।
सपक्षयोः पर्वतयोर्यथा सद्रुमयोः पुरा।।
5-26-36a
5-26-36b
प्राग्ज्योतिषपतेर्नागः सन्निवृत्त्यापसृत्य च।
पार्श्वे दशार्णाधिपतेर्भित्त्वा नागमपातयत्।।
5-26-37a
5-26-37b
तोमरैः सूर्यरश्म्याभैर्भगदत्तोऽथ सप्तभिः।
जघान द्विरदस्थं तं शत्रुं प्रचलितासनम्।।
5-26-38a
5-26-38b
व्यवच्छिद्य तु राजानं भगदत्तं युधिष्ठिरः।
रथानीकेन महता सर्वतः पर्यवारयत्।।
5-26-39a
5-26-39b
स कुञ्जरस्थो रथिभिः शुशुभे सर्वतो वृतः।
पर्वते वनमध्यस्थो ज्वलन्निव हुताशनः।।
5-26-40a
5-26-40b
मण्डलं सर्वतः श्लिष्टं रथिनामुग्रधन्विनाम्।
किरतां शरवर्षाणि स नागः पर्यवर्तत।।
5-26-41a
5-26-41b
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा परिगृह्य महागजम्।
प्रेषयामास सहसा युयुधानरथं प्रति।।
5-26-42a
5-26-42b
`आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य नागं सात्वतपुङ्गवः।
अविध्यत्पञ्चभिर्बाणैः शितैराशीविषोपमैः'।।
5-26-43a
5-26-43b
शिनेः पौत्रस्य तु रथं परिगृह्य महाद्विपः।
अभिचिक्षेप वेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत्।।
5-26-44a
5-26-44b
बृहतः सैन्धवानश्वान्समुत्थाप्यथ सारथिः।
तस्थौ सात्यकिमासाद्य सम्प्लुतस्तं रथं प्रति।।
5-26-45a
5-26-45b
स तु लब्ध्वान्तरं नागस्त्वरितो रथमण्डलात्।
निष्पतन्सततं सर्वान्परिचिक्षेप पार्थिवान्।।
5-26-46a
5-26-46b
ते त्वाशुगतिना तेन त्रास्यमाना नरर्षभाः।
तमेकं द्विरदं सङ्ख्ये मेनिरे शतशो द्विपान्।।
5-26-47a
5-26-47b
ते गजस्थेन काल्यन्ते भगदत्तेन पार्थिवाः।
ऐरावतस्थेन यथा देवराजेन दानवाः।।
5-26-48a
5-26-48b
तेषां प्रद्रवतां भीमः पाञ्चालानामितस्ततः।
गजवाजिकृतः शब्दः सुमहान्समजायत।।
5-26-49a
5-26-49b
भगदत्तेन समरे काल्यमानेषु पाण्डुषु।
प्राग्ज्योतिषमभिक्रुद्धः पुनर्भीमः समभ्ययात्।।
5-26-50a
5-26-50b
तस्याभिद्रवतो वाहान्हस्तमुक्तेन वारिणा।
सिक्त्वा व्यत्रासयन्नागस्ते पार्थसहरंस्ततः।।
5-26-51a
5-26-51b
ततस्तमभ्ययात्तूर्णं रुचिपर्वा कृतीसुतः।
समघ्नञ्छरवर्षेण रथस्योऽन्तकसन्निभः।।
5-26-52a
5-26-52b
ततः स रुचिपर्वाणं शरेणानतपर्वणा।
सुपर्वा पर्वतपतिर्निन्ये वैवस्वतक्षयम्।।
5-26-53a
5-26-53b
तस्मिन्निपतिते वीरे सौभद्रो द्रौपदीसुतः।
चेकितानो धृष्टकेतुर्ययुत्सुश्चार्दयन्द्विपम्।।
5-26-54a
5-26-54b
त एनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदाः।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः।।
5-26-55a
5-26-55b
ततः पार्ष्ण्यङ्कुशाङ्गुष्ठैः कृतिना चोदितो द्विपः।
प्रसारितकरः प्रायात्स्तब्धकर्णेक्षणो द्रुतम्।।
5-26-56a
5-26-56b
सोऽधिष्ठाय पदा वाहान्युयुत्सोः सूतमारुजत्।
युयुत्सुस्तु रथाद्राजन्नपाक्रामत्त्वरान्वितः।।
5-26-57a
5-26-57b
ततः पाण्डवयोधास्ते नागराजं शरैर्द्रुतम्।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः।।
5-26-58a
5-26-58b
पुत्रस्तु तव सम्भ्रान्तः सौभद्रस्याप्लुतो रथम्।
स कुञ्जरस्थो विसृजन्निषूनरिषु पार्थिवः।
बभौ रश्मीनिवादित्यो भुवनेषु समुत्सृजन्।।
5-26-59a
5-26-59b
5-26-59c
तमार्जुनिर्द्वादशभिर्युयुत्सुर्दशभिः शरैः।
त्रिभिस्त्रिभिर्द्रौपदेया धृष्टकेतुश्च विव्यधुः।।
5-26-60a
5-26-60b
`चेकितानः चतुःषष्ट्या सोत्तरायुधिकं पुनः।
प्रत्यविध्यत्ततः सर्वान्भगदत्तस्त्रिभिस्त्रिभिः'।।
5-26-61a
5-26-61b
सोऽतियत्नार्पितैर्बाणैराचितो द्विरदो बभौ।
संस्यूत इव सूर्यस्य रश्मिभिर्जलदो महान्।।
5-26-62a
5-26-62b
नियन्तुः शिल्पयत्नाभ्यां प्रेरितोऽरिशरार्दितः।
परिचिक्षेप तान्नागः स रिपून्सव्यदक्षिणम्।।
5-26-63a
5-26-63b
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने।
सङ्कालयति तां सेनां भगदत्तस्तथा मुहुः।।
5-26-64a
5-26-64b
क्षिप्रं श्येनाभिप्रन्नानां वायसानामिव स्वनः।
बभूव पाण्डवेयानां भृशं विद्रवतां स्वनः।।
5-26-65a
5-26-65b
स नागराजः प्रवराङ्कुशाहतः
पुरा सपक्षोऽद्रिवरो यथा नृप।
भयं तदा रिपुषु समादधद्भृशं
वणिग्जनानां क्षुभितो यथाऽर्णवः।।
5-26-66a
5-26-66b
5-26-66c
5-26-66d
ततो ध्वनिर्द्विरदरथाश्वपार्थिवै
र्भयाद्रवद्भिर्जनितोऽतिभैरवः।
क्षितिं वियद् द्यां विदिशो दिशस्तथा
समावृणोत्पार्थिवसंयुगे ततः।।
5-26-67a
5-26-67b
5-26-67c
5-26-67d
स तेन नागप्रवरेण पार्थिवो
भृशं जगाहे द्विषतामनीकिनीम्।
पुरा सुगुप्तां विबुधैरिवाहवे
विरोचनो देववरूतिनीमिव।।
5-26-68a
5-26-68b
5-26-68c
5-26-68d
भृशं ववौ ज्वलनसखो वियद्रजः
समावृणोन्मुहुरपि चैव सैनिकान्।
तमेकनागं गणशो यथा गजान्
समन्ततो द्रुतमथ मेनिरे जनाः।।
5-26-69a
5-26-69b
5-26-69c
5-26-69d
।। इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि संशप्तकवधपर्वणि
द्वादशदिवसयुद्धे षड्विंशोऽध्यायः।। 26 ।।

5-26-17 आवर्जितः पतनप्रवणो नागो यस्य।। 5-26-21 संहतेन सङ्कुचितेन ।। 5-26-35 तिर्यग्यातेन पार्श्वतोगामिना।। 5-26-39 व्यवच्छिद्य विद्ध्वा।। 5-26-41 पर्यवर्तत भ्रान्तवान्।। 5-26-45 समुत्थाप्य स्थिरीकृत्य।। 5-26-52 सुपर्वा पार्वतीसुतः इति क.ङ.पाठः।। 5-26-53 सुपर्वा शोभनाङ्गसंधिः।। 5-26-67 वियदाकाशम्। द्यां स्वर्गम्।। 5-26-26 षड्विंशोऽध्यायः।। Template:Footer

वर्गः:महाभारतम्/द्रोणपर्व

Page is sourced from

sa.wikisource.org महाभारतम्-07-द्रोणपर्व-026