महाभारतम्-07-द्रोणपर्व-001

From HinduismPedia
Jump to navigation Jump to search
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.

Template:महाभारतम्/द्रोणपर्व

धृतराष्ट्रेण सञ्जयंप्रति भीप्मपातानन्तरीयकदुर्योधनादिवृत्तान्तप्रश्नः।। 1 ।। सञ्जयेन योधानां शरणत्वेन कर्णाह्वाने कथिते धृतराष्ट्रस्य कर्णवृत्तान्तप्रश्नः।। 2 ।।

Template:Footerवर्गः:महाभारतम्/द्रोणपर्व

Page is sourced from

sa.wikisource.org महाभारतम्-07-द्रोणपर्व-001

श्रीवेदव्यासाय नमः। 5-1-1x
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्।।
5-1-1a
5-1-1b
जनमेजय उवाच। 5-1-1x
तमप्रतिमसत्वौजोबलवीर्यपराक्रमम्।
हतं देवव्रतं श्रुत्वा पाञ्चाल्येन शिखण्डिना।।
5-1-1a
5-1-1d
धृतराष्ट्रस्ततो राजा शोकव्याकूललोचनः।
किमचेष्टत विप्रर्षे हते पितरि वीर्यवान्।।
5-1-2a
5-1-2b
तस्य पुत्रो हि भगवान्भीष्मद्रोणमुखै रथैः।
पराजित्य महेष्वासान्पाण्डवान् राज्यमिच्छति।।
5-1-3a
5-1-3b
तस्मिन्हते तु भगवन्केतौ सर्वधनुष्मताम्।
यदचेष्टत कौरव्यस्तन्मे ब्रूहि तपोधन।।
5-1-4a
5-1-4b
वैशंपायन उवाच। 5-1-5x
निहतं पितरं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनाधिपः।
लेभे न शान्तिं कौरव्यश्चिन्ताशोकपरायणः।।
5-1-5a
5-1-5b
तस्य चिन्तयतो दुःखमनिशं पार्थिवस्य तत्।
आजगाम विशुद्धात्मा पुनर्गावल्गणिस्तदा।।
5-1-6a
5-1-6b
`व्यासप्रसादाद्विज्ञाय सर्वं वृत्तान्तमुत्तमम्।
सैनिकानां च सर्वेषां सेनयोरुभयोस्तदा'।।
5-1-7a
5-1-7b
शिबिरात्सञ्जयं प्राप्तं निशि नागाह्वयं पुरम्।
आम्बिकेयो महाराज धृतराष्ट्रोऽन्वपृच्छत।।
5-1-8a
5-1-8b
श्रुत्वा भीष्मस्य निधनमप्रहृष्टमना भृशम्।
पुत्राणां जयमाकाङ्क्षन्विललापातुरो यथा।।
5-1-9a
5-1-9b
धृतराष्ट्र उवाच। 5-1-10x
संशोच्य तु महात्मानं भीष्मं भीमपराक्रमम्।
किमकार्षुःपरं तात कुरवः कालचोदिताः।।
5-1-10a
5-1-10b
तस्मिन्विनिहते शूरे दुराधर्षे महात्मनि।
किं नु स्वित्कुरवोऽकार्षुर्निमग्नाः शोकसागरे।।
5-1-11a
5-1-11b
तदुदीर्णं महत्सैन्यं त्रैलोक्यस्यापि सञ्जय।
भयमुत्पादयेत्तीव्रं पाण्डवानां महात्मनाम्।।
5-1-12a
5-1-12b
को हि दौर्योधने सैन्ये पुमानासीन्महारथः।
यं प्राप्य समरे वीरा न त्रस्यन्ति महाभये।।
5-1-13a
5-1-13b
देवव्रते तु निहते कुरूणामृषभे तदा।
किमकार्षुर्नृपतयस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय।।
5-1-14a
5-1-14b
सञ्जय उवाच। 5-1-15x
शृणु राजन्नेकमना वचनं ब्रुवतो मम।
यत्ते पुत्रास्तदाकार्षुर्हते देवव्रते मृधे।।
5-1-15a
5-1-15b
निहते तु तदा भीष्मे राजन्सत्यपराक्रमे।
तावकाः पाण्डवेयाश्च प्राध्यायन्त पृथक्पृथक्।।
5-1-16a
5-1-16b
विस्मिताश्च प्रहृष्टाश्च क्षत्रधर्मं निशम्य ते।
स्वधर्मं निन्दमानास्ते प्रणिपत्य महात्मने।।
5-1-17a
5-1-17b
शयनं कल्पयामासुर्भीष्मायामितकर्मणे।
सोपधानं नरव्याघ्र शरैः सन्नतपर्वभिः।।
5-1-18a
5-1-18b
विधाय रक्षां भीष्माय समाभाष्य परस्परम्।
अनुमान्य च गाङ्गेयं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।।
5-1-19a
5-1-19b
क्रोधसंरक्तनयनाः समवेत्य परस्परम्।
पुनर्युद्धाय निर्जग्मुः क्षत्रियाः कालचोदिताः।।
5-1-20a
5-1-20b
ततस्तूर्यनिनादैश्च भेरीणां निनदेन च।
तावकानामनीकानि परेषां च विनिर्ययुः।।
5-1-21a
5-1-21b
व्यावृत्तेऽर्यम्णि राजेन्द्र पतिते जाह्नवीसुते।
अमर्षवशमापन्नाः कालोपहतचेतसः।।
5-1-22a
5-1-22b
अनादृत्य वचः पथ्यं गाङ्गेयस्य महात्मनः।
निर्ययुर्भरतश्रेष्टाः शस्त्राण्यादाय सत्वराः।।
5-1-23a
5-1-23b
मोहात्तव सपुत्रस्य वधाच्छान्तनवस्य च।
कौरवा मृत्युनाऽऽहूताः सहिताः सर्वराजभिः।।
5-1-24a
5-1-24b
अजावय इवागोपा वने श्वापदसंकुले।
`कर्णकर्णेति चाक्रन्दञ्छेषा भारत पार्थिवाः'।
भृशमुद्विग्नमनसो हीना देवव्रतेन ते।।
5-1-25a
5-1-25b
5-1-25c
पतिते भरतश्रेष्ठे बभूव कुरुवाहिनी।
द्यौरिवापेतनक्षत्रा हीनं खमिव वायुना।।
5-1-26a
5-1-26b
विपन्नसस्येव मही वाक्चैवासंस्कृता यथा।
आसुरीव यथा सेना निगृहीते नृपे बलौ।।
5-1-27a
5-1-27b
विधवेव वारारोहा शुष्कतोयेव निम्नगा।
वृकैरिव वने रुद्धा पृषती हतयूथपा।।
5-1-28a
5-1-28b
शरभाऽऽहतसिंहेव महती गिरिकन्दरा।
सा सेना भरतश्रेष्ठे पतिते जाह्नवीसुते।।
5-1-29a
5-1-29b
विष्वग्वाताहतिक्षुब्धा नौरिवासीन्महार्णवे।
बलिभिः पाण्डवैर्वीरैर्लब्धलक्षैर्भृशार्दिता।।
5-1-30a
5-1-30b
सा तदासीद्भृशं सेना व्याकुलाश्वरथद्विपा।
विपन्नभूयिष्ठनरा कृपणा ध्वस्तमानसा।।
5-1-31a
5-1-31b
तस्यां त्रस्ता नृपतयः सैनिकाश्च पृथग्विधाः।
पाताल इव मज्जन्तो हीना देवव्रतेन ते।
5-1-32a
5-1-32b
कर्णस्य कुरवोऽस्मार्षुः स हि देवव्रतोपमः।
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं रोचमानमिवातिथिम्।।
5-1-33a
5-1-33b
बन्धुमापद्गतस्येव तमेवोपागमन्मनः।
चुक्रुशुः कर्णकर्णेति तत्र भारत पार्थिवाः।।
5-1-34a
5-1-34b
राधेयं हितमस्माकं सूतपुत्रं तनुत्यजम्।
स हि नाबुध्यत तदा दशाहानि महायशाः।।
5-1-35a
5-1-35b
सामात्यबन्धुः कर्णो वै तमानयत माचिरम्।
भीष्मेण हि महाबाहुः सर्वक्षत्रस्य पश्यतः।।
5-1-36a
5-1-63b
रथेषु गण्यमानेषु बलविक्रमशालिषु।
सङ्ख्यातोऽर्धरथः कर्णो द्विगुणः सन्नरर्षभः।।
5-1-37a
5-1-37b
रथातिरथसङ्ख्यायां योऽग्रणीः शूरसम्भतः।
सासुरानपि देवेशान्रणे यो योद्धुमुत्सहेत्।।
5-1-38a
5-1-38b
स तु तेनैव कोपेन राजन्गाङ्गेयमुक्तवान्।
त्वयि जीवति कौरव्य नाहं योत्स्ये कदाचन।
5-1-39a
5-1-39b
त्वया तु पाण्डवेयेषु निहतेषु महामृधे।
दुर्योधनमनुज्ञाप्य वनं यास्यामि कौरव।।
5-1-40a
5-1-40b
हते वा त्वयि पार्थैस्तु युधि स्वर्गमुपेयुषि।
हन्तास्म्येकरथेनैव कृत्स्नान् यान्मन्यसे रथान्।।
5-1-41a
5-1-41b
एवमुक्त्वा महाबाहुर्दशाहान्येक एव स।
नायुध्यत ततः कर्णः पुत्रस्य तव संयते।।
5-1-42a
5-1-42b
भीष्मः समरविक्रान्तः पाण्डवेयस्य भारत।
जघान समरे योधानसङ्ख्येयपराक्रमः।।
5-1-43a
5-1-43b
तस्मिंस्तु निहते शूरे सत्यसन्धे महौजसि।
त्वत्सुताः कर्णमस्मार्षुस्तर्तुकामा इव प्लवम्।।
5-1-44a
5-1-44b
तावकास्तव पुत्राश्च सहिताः सर्वराजभिः।
हा कर्ण इति चाक्रन्दन्कालोऽयमिति अब्रुवन्।।
5-1-45a
5-1-45b
एवं ते स्म हि राधेयं सूतपुत्रं तनुत्यजम्
चुक्रुशुः सहिता योधास्तत्र तत्र महाबलाः।।
5-1-46a
5-1-46b
जामदग्न्याभ्यनुज्ञातमस्त्रे दुर्वारपौरुषम्।
अगमन्नो मनः कर्णं बन्धुमात्ययिकेष्विव।।
5-1-47a
5-1-47b
स हि शक्तो रणे राजञ्स्त्रातुमस्मान्महाभयात्।।
त्रिदशानिव गोविन्दः सततं सुमहाभयात्।।
5-1-48a
5-1-48b
वैशंपायन उवाच। 5-1-49x
तथा तु सञ्जयं कर्णं कीर्तयन्तं पुनः पुनः।
आशीविषवदुच्छ्वस्य धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम्।।
5-1-49a
5-1-49b
धृतराष्ट्र उवाच। 5-1-50x
यत्तद्वैकर्तनं कर्णमगमद्वो मनस्तदा।
उप्यरक्षत्स राधेयः सूतपुत्रस्तनुत्यजः।।
5-1-50a
5-1-50b
अपि तन्न मृषाकार्षीत्कच्चित्सत्यपराक्रमः।
सम्भान्तानां तदार्तानां त्रस्तानां त्राणमिच्छतां।।
5-1-51a
5-1-51b
अपि तत्पूरयांचक्रे धनुर्धरवरो युधि।
यत्तद्विनिहते भीष्मे कौरवाणामपाकृतम्।।
5-1-52a
5-1-52b
तत्खण्डं पूरयन्कर्णः परेषामादधद्भयम्।
स हि वै पुरुषव्याघ्रो लोके सञ्जय कथ्यते।।
5-1-53a
5-1-53b
आर्तानां बान्धवानां च क्रन्दतां च विशेषतः।
परित्यज्य रणे प्राणांस्तत्त्राणार्थं च शर्म च।
कृतवान्मम पुत्राणां जयाशां सफलामपि।।
5-1-54a
5-1-54b
5-1-54c